انگل اكينوكوكوس يكي از شايعترين بيماريهاي انگلي ميباشد كه بيماري مشترك بين انسان، دام و سگ گله است.
انگل اكينوكوكوس كه نوعي كرم كوتاه است، در روده سگهاي گله زندگي ميكند. اين كرم 5 ميليمتري حدود يك سال در روده كوچك سگها به سر ميبرد. تخمريزي اين كرم باعث ميشود كه مدفوع اين حيوان پر از تخم آلودهكننده باشد. وقتي سگها در كنار سبزهها و ساير گياهان عمل دفع انجام ميدهند، شرايط براي شروع سيكل بعدي زندگي اين كرم مهيا ميشود.
دامها بخصوص گوسفندان و بزها با خوردن علفهايي كه حاوي تخم انگل است، آلوده ميشوند منتها اين بار كرم در روده آنها تشكيل نميشود، بلكه دوره ديگري از زندگي انگل كه به شكل لارو است شروع ميشود كه در كبد، ريه و ساير احشاي اين دامها ايجاد كيست ميكند.
براي تكميل شدن اين حلقه فقط يك مرحله ديگر لازم است و آن اينكه احشاي حاوي كيست گوسفند يا بز توسط سگ خورده شود؛ متاسفانه اين چرخه را در بسياري موارد خود دامداران تسريع ميكنند. آنها وقتي گوسفند يا بزي را ذبح ميكنند و احشاي آن را كه پر از كيست است مشاهده ميكنند، آن را به كناري مياندازند كه بلافاصله سگها آن را نوش جان ميكنند. خوردن اين كيستها باعث ميشود، انگل كه در مرحله لاروي داخل كيستهاست در روده بيرون بيايد و كرم بالغ ايجاد شده و دوباره چرخه شروع شود.
اما انسان كجاي اين چرخه قرار دارد؟ آيا با خوردن كيستها در بدن ما كرم تشكيل ميشود؟ خير، روده انسان جاي مناسبي براي تشكيل كرم نيست. انسانها با خوردن سبزيجات حاوي تخمهاي آلوده (مثل دامها) بيمار ميشوند و تخمها در بدن انسان در قسمتهايي مثل كبد و ريه وارد مرحله لاروي شده و كيست هيداتيد ايجاد ميكنند.
كيست هيداتيد تا زماني كه خيلي بزرگ نشده است، علائم چنداني ندارد ولي وقتي به اندازه چند سانتيمتر ميرسد، ميتواند علائم فشاري در كبد و ريه ايجاد كند. در مورد كيست كبدي، علائم به شكل درد شكم يا وجود توده و گاهي به خاطر فشار روي مجاري صفراوي ايجاد زردي است.
اگر كيست هيداتيد خيلي بزرگ شود، ممكن است پاره شود كه در اين صورت مواد كيست كه به خون وارد ميشوند، باعث علائم حساسيتي مثل كهير و حتي گاهي حساسيت شديد و كشنده ميشود. به ندرت كيست هيداتيد در مغز هم تشكيل ميشود زيرا علائم عصبي ايجاد ميكند و بسيار خطرناك است. درمان كيستها با دارو و جراحي است؛ البته در سالهاي اخير با كمك تكنيكهاي سونوگرافي و سيتياسكن ميتوان سوزن را به داخل كيستها وارد و آنها را تخليه كرد، ولي اگر كيستها خيلي بزرگ باشند و به اندامهاي حساس دستاندازي كرده باشند، بايد با جراحي خارج شوند.
قرص آلبندازول كه داروي ضدكرم بسيار قوي است دركنار جراحي براي كشتن انگلهاي داخل كيست به كار ميرود.
