مجله اینترنتی رویش

یکشنبه 13 دی1388

نوشته شده توسط حامد عبیری در ساعت 12:48

خرما، ميوه نخل مهربان

خرما ميوه‌اي قديمي است، ميوه‌اي که از درختي برداشت مي‌شود که جزو تيره نخل‌هاست و در مناطق نيمه گرمسيري و گرمسيري پرورش مي‌‌يابد. عده‌اي خاستگاه آن را هندوستان مي‌دانند و باستان‌شناسان معتقدند کاشت اين درخت به پنج هزار سال پيش برمي‌گردد. نخل خرما از ايران به چين برده شده و در کشورهاي اروپايي مانند اسپانيا کشت شد.

گونه‌های خرما

خرماي ايراني گونه‌هاي متعددي دارد که مصارف هر کدام از آنها متفاوت است. گونه‌هايي مانند مهتري، سلاني، شهمران، کلوته و... که در ميان اين گونه‌ها شايد نام مضافتي براي شما از همه آشناتر باشد، گونه‌اي از خرما که به شکل رطب در بازارهاي داخلي و خارجي با طعمي بسيار دلچسب به فروش مي‌رسد.

ترکيبات خرما

ترکيبات شيميايي خرما شامل ساکاروز 25 درصد، گلوکز 50 درصد، مواد‌آلبومينوئيدي آب و پکتين است. خرما ويتامين‌هايي مانند A، B، C، E و مقاديري املاح معدني دارد.
ترکيب آن درصد گرم ميوه تازه، شامل 163 کالري انرژي، 9/0 گرم پروتئين، 3/0 گرم چربي، 38 گرم گلوسيد، 30 ميلي‌گرم فسفر، 3/1 ميلي‌گرم آهن، 51 ميلي‌گرم کلسيم و 10 ميلي‌گرم ويتامين C است.
به علاوه ميوه خشک، 300 کالري انرژي، 2 گرم پروتئين، 6/0 گرم چربي، 60 ميلي‌گرم گوگرد، 50 ميلي‌گرم فسفر، 650 ميلي‌گرم پتاسيم، 65 ميلي‌گرم منيزيم، 70 ميلي‌گرم کلسيم، 2 ميلي‌گرم آهن، 2/2 ميلي‌گرم نياسين و مقدار کمي سديم دارد.

خرما در هرم غذايی

البته توجه داشته باشيد که اين مقادير ممکن است در گونه‌هاي متعدد کمي با هم تفاوت داشته باشند اما آنچه مسلم است، اينکه خرما از ارزش غذايي خوبي برخوردار است. همان‌طور که گفته شد، خرما را بايد در هرم موادغذايي ميوه به حساب آورد. با توجه به اندازه، هر واحد آن شامل دو تا سه عدد خرماست که شما چنانچه براساس نياز روزانه دو تا سه واحد ميوه مي‌خوريد، مي‌توانيد اين تعداد را به جاي يکي از اين واحدهاي ميوه استفاده کنيد. به ياد داشته باشيد که خرما به علت داشتن قند زياد که بخش بيشتر آن قند ساده است، در صورت مصرف زياد و با افزايش انرژي مصرفي ممکن است باعث چاقي شما شود. افراد ديابتي و يا کساني که سابقه ديابت در خانواده آنها وجود دارد، ‌بايد تعادل را در مصرف خرما حفظ کنند.

خرما و سلامت

تاثيرات خرما بر سلامتي در تحقيقات متعددي بررسي شده است. از آنجا که خرما در گروه ميوه‌ها طبقه‌بندي مي‌شود، از فوايد مصرف ميوه و سبزي برخوردار است. به علاوه خرما به علت چربي کمي که دارد، به عنوان ماده غذايي کم چربي در نظر گرفته مي‌شود. به علت مقادير ناچيز سديم، بيماران مبتلا به فشارخون بالا با مصرف آن مشکلي نخواهند داشت، مگر اينکه چنانچه گفته شد، با مصرف نامتعادل باعث اضافه وزن در آنها شود. بيشترين اهميت خرما به علت تامين فيبر گياهي است.
به گفته دانشمندان مصري، خوردن 80 گرم خرما، 10 درصد نياز روزانه بدن به نياسين را جبران مي‌کند. نياسين برطرف کننده مشکلات گوارشي، رواني و پوستي است. اين مقدار خرما همچنين 5 درصد نياز روزانه به ويتامين‌هاي B1 و B2 را که در سلامت اعصاب و دستگاه گوارش نقش دارند، تامين مي‌کند.

نخل مهربان

براساس مشاهدات در مناطقي که مصرف خرما در آنها زياد است، اين ميوه مي‌تواند در پيشگيري از سرطان موثر باشد. ميوه خرما تنها بخشي از اين گياه نيست که مصرف مي‌شود. در مناطق صحرايي تقريبا از تمام اجزاي درخت نخل استفاده مي‌شود. از برگ و شاخه آن حصير بافته مي‌شود، هسته آن را آرد کرده و از آن نان تهيه مي‌کنند و از ميوه خرما، شيره، سرکه و شهد تهيه مي‌شود. در صنايع غذايي به عنوان شيرين کننده و توليد محصولات شيرين از آن استفاده مي‌شود.
در بعضي از کشورها، هسته خرما را بو مي‌دهند و از آن جوشانده‌اي درست مي‌کنند که مانند قهوه مصرف مي‌شود. گل‌هاي درخت خرما با طعمي تلخ به عنوان داروي ملين استفاده مي‌شود. هسته خرما را پس از خيس کردن، به عنوان خوراک دام استفاده مي‌کنند.

خرما در رمضان

استفاده از اين ميوه در ماه مبارک رمضان به دليل ارزش غذايي آن توصيه شده است. اين ميوه به دليل وجود قند، قند کاهش يافته در دوران روزه‌داري را جبران مي‌کند و به علت فيبر موجود و خاصيت ملين بودن آن، سيستم گوارشي را در برابر بي‌تحرکي حاصل از روزه‌داري به تحرک وا مي‌دارد. خرما به علت داشتن منيزيم، انرژي عضلاني بدن را تقويت کرده و نيروي عمومي بدن را افزايش مي‌دهد. همچنين به دليل داشتن فسفر و منيزيم، موجب تقويت حافظه مي‌شود.

خرمای رسيده

بخش کمي از گونه‌هاي خرما پيش از رسيدن کامل و در مرحله «کال» برداشت مي‌شوند. اين خرماها با توجه به گونه، زرد يا قرمز هستند. اما به دليل مقدار زياد تانن،‌ مصرف‌کنندگان طعم گس آن را احساس خواهند کرد. بيشتر خرماها زماني که کاملا رسيده شده‌اند در مرحله رطب يا تمر، برداشت مي‌شوند. در اين زمان مقدار قند خرما به حداکثر ميزان خود رسيده و رطوبت و محتواي تانن آن کمتر شده و از نظر بافت، نرم‌تر از خرماي نرسيده است.

کيفيت خرما

اندازه ميوه، رنگ، بافت، نظافت و بدون نقص بودن ميوه از ضايعاتي مانند سوختگي،‌ کرم خوردگي، شکرک زدن در سطح ميوه و ترش شدن و ميکروارگانيسم‌هاي فاسد کننده از شاخص‌هاي ظاهري خوب بودن خرما هستند. شاخص ديگر، ميزان شيريني است. ساکاروز قند اصلي بعضي از گونه‌هاست، در حالي که قند کمتر در بعضي ديگر از گونه‌ها ديده مي‌شود. کل قند موجود در خرماي خوب بايد 50 درصد در خرماي تازه و 75 درصد در خرماي خشک باشد.
• ترش شدن: تخمير ميکروبي سبب ترش شدن خرماهايي مي‌شود که بيشتر از 25 درصد رطوبت دارند.
• شکرک زدن: کريستال شدن قند خرما زير پوست و در گوشت آن در گونه‌هاي نرم آن ديده مي‌شود. با اينکه شکرک زدن بر طعم خرما تاثيري ندارد اما بافت و ظاهر آن را تغيير مي‌دهد. براي جلوگيري از شکرک زدن، بايد خرما را در درجه حرارت مناسب نگهداري کرد.
• فساد ميکروبي: در نتيجه آلوده شدن به مخمرها، کپک‌ها يا باکتري‌ها اتفاق مي‌افتد. اين ميکروارگانيسم‌ها با تبديل قند خرما به اسيداستيک، ‌موجب به وجود آمدن بوي سرکه در آن مي‌شوند. براي جلوگيري از اين فساد، خرما بايد تا رطوبت 20 درصدي خشک شود، در دماي پيشنهاد شده انبار شود و بهداشت در مراحل گوناگون کاشت و داشت و برداشت تا بسته‌بندي رعايت شود.
• کرم خوردگي: ممکن است در مراحل مختلف برداشت و يا هنگام نگهداري خرما به لارو بعضي از حشرات آلوده مي‌شود. براي پيشگيري از اين آلودگي مي‌توان آن را با مواد ضدعفوني‌کننده‌اي مانند متيل بروميد يا کربن دي‌اکسيد ضدعفوني و در بسته‌هاي ضد حشره نگهداري و انبار کرد.

شرايط نگهداری خرما

در صورت نگهداري خرما در دماي صفر درجه سانتي‌گراد، مي‌توان آن را به مدت 6 تا 12 ماه نگهداري کرد. چنانچه بخواهيم به مدت طولاني‌تر آن را نگهداري کنيم، بايد از فريز کردن آن استفاده کنيم.
مقدار آب موجود در خرما ميان 70 تا 75 درصد در گونه‌هاي مرغوب است. چون خرما رطوبت هوا را جذب مي‌کند، براي نگهداري بهتر بايد آن را در بسته‌هاي ضد رطوبت قرار داد.
باوجود اينکه خرما تحت تاثير اتيلن قرار نمي‌گيرد اما به دليل جذب بوي ساير محصولات، نبايد در کنار سير، پياز، سيب‌زميني يا اجناس ديگر انبار شود.
عوامل آنزيمي و غيرآنزيمي مي‌توانند موجب تيره شدن خرما شوند. اين مساله با زياد شدن دما و رطوبت، افزايش پيدا مي‌کند. براي غيرفعال کردن عوامل آنزيمي بايد غلظت اکسيژن را در محيط کم کرد.

موضوع : خواص میوه‎ها و سبزیجات |

نمایش وضعیت در یاهو

قالب وبلاگ

هاست لينوكس

مرجع راهنمای وبلاگ نویسان

سفارش طراحی اختصاصی قالب وب سايت و قالب وبلاگ

طراحي وب