امروزه ثابت شده كه بين تغذيه و بهبود زخمها رابطه نزديكي وجود دارد. به اين صورت، بيماراني كه به علل گوناگون دچار زخم يا جراحتي شدهاند نقصان مواد غذايي در آنان سبب طولاني شدن بهبود آنها شده و مشكلات و عوارض متعددي را برايشان به وجود ميآورد.
سوءتغذيه، قدرت عملكرد سيستمهاي قلبي و ايمني را كاهش ميدهد، خطر ايجاد عفونتها را زياد و روند بهبود زخمها را طولانيتر ميكند. براي دستيابي به نتايج مطلوب در بهبود سريع زخمهايي كه به علل مختلف ايجاد ميشوند، بايد موانع كمبود مواد غذايي را در بدن از بين برد و به اندازه كافي پروتئين، چربي، كربوهيدرات، ويتامينها و املاح معدني ضروري را به بدن رساند.
بيماراني كه داراي زخمها يا جراحات متعددي هستند، براي ساخته شدن بافتها و سلولهاي جديد و سنتزكلاژن و در نهايت بهبود زخمها به پروتئين و براي تامين انرژي به كربوهيدرات بيشتري نياز دارند. به دليل آن كه براي ترميم يا بازسازي بافتها به انرژي نياز است، كربوهيدراتها بهترين منبع مستقيم براي توليد اين انرژي هستند و به بهبود سريع سلولهاي صدمه ديده در بافتهاي زخمي كمك ميكنند.
بعد از كربوهيدراتها، چربيها دومين منبع مهم توليد انرژي در بدن محسوب ميشوند كه در اين ميان اسيدهاي چرب غيراشباع مانند امگا ـ 3 نقش عمدهاي را در بهبود زخمها و تشكيل غشاي سلولي ايفا ميكنند.
بر اثر فقدان اسيدهاي چرب غيراشباع از سرعت بهبود زخمها نيز كاسته ميشود.
ويتامينها نيز اكثرا در بهبود زخمها سهم بسزايي داشته و كمبود آنها ميتواند سبب تشديد زخمها شود.
تحقيقات نشان ميدهد ويتامين E به عنوان يك آنتياكسيدان با خاصيت ضد التهابي ميتواند از سلولهاي بدن در مقابل حمله راديكالهاي آزاد محافظت كند كه اين امر سبب جلوگيري از تخريب و گسترش زخمها ميشود. همچنين ويتامينهاي B كمپلكس ميتواند در متابوليسم پروتئينها، كربوهيدراتها و چربيها نقش بسيار مهمي داشته و ويتامين K نيز به عنوان منعقدكننده خون سبب جلوگيري از خونريزي زخمها و عفونت ناشي از آنها شود.
ويتامين C نيز در ساختن كلاژن بسيار ضروري است و سبب ساخته شدن پلهاي بين رشتههاي كلاژن و استحكام آنها ميشود.
در مورد املاح معدني نيز به جرات ميتوان گفت كه تمام آنها در فرآيند بهبود زخمها نقش مهمي دارند.
روي، يكي از اين املاح است كه در تكثير سلولي بافتها حتما به آن نياز است. اگر مقدار آن در بدن كاهش يابد زخمهاي موجود در بدن ديرتر جوش ميخورد. آهن نيز علاوه بر حمل اكسيژن و خونرساني به زخمهاي در حال بازسازي در سنتز كلاژن بسيار ضروري است و به ترميم سريع زخمها كمك ميكند.
توجه: افرادي كه داراي زخم يا جراحت هستند، بايد از خوردن چربيهاي اشباع شده،غذاهاي سرخشده، پرنمك و ادويهدار بپرهيزند و غذاهاي سبك و مغذي نظير خوراك ماهي، مرغ، گوشت كبابي يا بخارپزشده، تخم مرغ، لبنيات، حبوبات، غلات (تصفيهنشده)، مغزها، ميوهها و سبزيجات را به همراه شيرينيجات طبيعي نظير عسل در رژيم غذايي خود بگنجانند و در صورت لزوم از مكملهاي ويتاميني و تغذيهاي استفاده كنند.
