استامينوفن دارويي است رايج که بدون نسخه پزشک قابل تهيه ميباشد. اين دارو يک مسکن غيرمخدر است که در موارد دردهاي خفيف تا متوسط نظير سردرد، دندان درد، درد خفيف استئوآرتريت (آرتروز)، و دردهاي ناشي از جراحيهاي کوچک کاربرد دارد. استامينوفن همچنين تب را کاهش ميدهد. اين دارو ممکن است در بسياري ديگر از داروها با اسامي تجاري متفاوت وجود داشته باشد. به استامينوفن پاراستامول نيز گفته ميشود.
چگونگی مصرف
قرص استامينوفن را ميتوان براي سهولت بلع، خرد کرد. اشکال خوراکي استامينوفن را ميتوان با مقدار اندکي از مواد غذايي نظير ماست يا مربا مخلوط کرد. در مورد پودرهاي خوراکي همانند آنچه در کپسولهاي Feveral Sprinkle وجود دارد، کپسول باز شده و محتوياتش در يک قاشق چايخوري آب يا مقدار اندکي ماده غذايي نرم مخلوط ميشود. براي استعمال راحتتر شياف بهتر است آن را 30 دقيقه در يخچال نگاه داشت. براي استعمال شياف، پوشش شياف را برداشته، آن را با آب سرد مرطوب کرده، سپس در حالي که به يک پهلو خوابيدهايد با انگشت خود شياف را داخل مقعد کنيد. اگر يک نوبت دارو را فراموش کرديد، ميتوانيد به مجردي که آن را به ياد آورديد مصرفش کنيد. اما اگر تقريباً زمان نوبع بعدي رسيده است، نوبت فراموش شده را رها کرده به برنامه دارويي منظم خود بازگرديد. مقدار دارو را دوبرابر نکنيد
هشدارها و عوارض جانبی
در صورتي که دچار هريک از نشانههاي جدي زير شديد، استامينوفن خود را قطع کرده، با پزشکتان تماس بگيريد: زردي پوست يا چشمها؛ اسهال؛ بياشتهايي، تهوع، يا استفراغ؛ معده درد؛ درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم؛ مدفوع سياه و قيري شکل؛ ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار؛ کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي؛ بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني؛ يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که به خاطرش تحت درمان قرار گرفتهايد نباشد.
موارد احتياط
در صورت وجود هريک از موارد زير پيش از مصرف استامينوفن پزشکتان را مطلع سازيد:
* حساسيت به هر نوع غذا، نگاهدارندهها، رنگهاي خوراکي، يا داروها (به ويژه استامينوفن يا آسپيرين).
* بارداري يا شيردهي.
* مصرف داروهاي ديگر، به ويژه داروهاي ضدالتهابي غيراستروييدي ( NSAIDs ، نظير ايبوپروفن)، آسپيرين، يا ضدانعقادها (رقيقکنندههاي خون مثل وارفارين، [کومادين]).
* مصرف روزي بيش از سه قوطي يا بيشتر مشروبات الکلي.
* سابقه يا ابتلا به الکليسم (اعتياد به الکل)، هپاتيت ويروسي، فنيل کتونوري، يا بيماري کبدي يا قلبي.
عوارض جانبی
هر دارو به موازات اثرات مطلوب درمانی
ممکن است باعث بروز برخی عوارض ناخواسته نیز بشود . اگر چه همه این عوارض
در یک فرد دیده نمی شود ولی در صورت بروز هر یک از عوارض زیر با پزشک خود
مشورت نمائید.
سر گیجه ، خواب آلودگی ، تهوع و استفراغ ، واکنشهای حساسیتی ، یبوست دردهای شکمی و کهیر .
در هنگام مصرف استامينوفن توصيه میشود
* برچسب روي دارو را بخوانيد و از دستوراتش پيروي کنيد.
* برچسب روي ساير داروهاي بدون نياز به نسخه را بخوانيد تا مطمئن شويد که در آنها استامينوفن يا دارويي که با استامينوفن تداخل کند وجود نداشته باشد.
* اگر استامينوفن را به سبب درد، تب يا گلودرد مصرف ميکنيد در هريک از شرايط زير با پزشکتان مشورت کنيد:
1- درد بيش از 10 روز (در کودکان 5 روز) طول بکشد يا اينکه علامت جديدي به آن اضافه شود.
2- تب بيش از 3 روز طول بکشد، بدتر شود، يا علامت جديدي اضافه شود.
3- گلودرد دردناکتر شود، بيش از 2 روز طول بکشد، يا تهوع، استفراغ، بثورات جلدي، يا سردرد رخ دهد.
* فقط به مقدار توصيه شده توسط پزشکتان استامينوفن مصرف کنيد.
* استامينوفن را دور از دسترس کودکان، دور از حرارت، نور مستقيم و حرارت مرطوب نگاه داريد (در چنين شرايطي استامينوفن فاسد ميشود). شيافها را در يک جاي خنک نگاه داريد، ولي شياف و انواع مايع استامينوفن (قطره و شربت) را منجمد نکنيد.
* استامينوفن تاريخ گذشته را دور از دسترس کودکان در توالت دور بريزيد.
در هنگام مصرف استامينوفن نبايد
* بيش از مقدار ذکر شده بر روي برچسب جعبه دارو مصرف کنيد، مگر اينکه پزشکتان چنين دستوري داده باشد، در غير اين صورت ممکن است دچار آسيب کليوي يا کبدي شويد.
* به کودکان زير 12 سال در يک روز بيش از 5 نوبت استامينوفن به مقدار تعيين شده بر اساس سنشان بدهيد.
* در روز بيش از دو قوطي مشروب الکلي مصرف کنيد مگر اينکه فقط بخواهيد يک يا دو نوبت استامينوفن بخوريد.
مسموميت
در صورتي که به مصرف بيش از حد استامينوفن شک کرديد، حتي در صورت عدم وجود هرگونه علامت مسموميت از اورژانس تقاضاي کمک کنيد. درمان مسموميت بايد هرچه زودتر آغاز شود. در صورتي که درمان مصرف بيش از حد استامينوفن ظرف 24 ساعت اول آغاز نشود، ممکن است نتوان از آسيب کبدي يا مرگ جلوگيري کرد.
