آلرژي غذايي عبارت است از واكنش پيش از اندازه دستگاه ايمني به برخي غذاها يا موادي كه معمولاً بيخطرند. اين واكنشهاي نامطلوب ممكن است ارثي يا ناشي از يك نقص اكتسابي بيوشيميايي باشند. علايم ممكن است در عرض چند دقيقه يا تا 2 ساعت پس از خوردن آن غذاي به خصوص بروز كنند. در بعضي موارد، امكان دارد علايم تا 2-1 روز بعد نيز ظاهر نشوند.
علايم شايع:
- اسهال
- درد شكمي
- بثورات پوستي
- نفخ و باد شكم (شايع است)
- كهير
- تورم صورت (به خصوص لبها)
- خارش
- تورم دستها و پاها
- آسم
- تهوع و استفراغ
- سرفه
- سردرد ميگرني
- غش يا حالت نزديك به غش
علل:
هرگونه غذا يا مادهاي كه بلعيده ميشود ميتواند باعث بروز واكنش آلرژيك شود. غذاهايي كه بيشتر باعث اين حالت ميشوند عبارتند از: شير گاو، زرده تخممرغ، گندم، سويا، بادام كوهي يا همان پسته شامي، ماهي، آجيلهاي درختي (مثل گردوي معمولي)، صدف دريايي، خربزه، كنجد، تخم آفتاب گردان، و شكلات.
عوامل افزايشدهنده خطر:
خطر براي كساني كه مشكلات آلرژي ديگري نيز دارند بيشتر است.
اگر در يكي از اعضاي خانواده سابقه آلرژي غذايي وجود داشته باشد.
پيشگيری:
- غذاهاي مسؤول ايجاد آلرژيي در خود را شناسايي نماييد و از آنها پرهيز كنيد.
- معلوم شده است كه شيرخوراني كه غذاي جامد براي آنها ديرتر شروع ميشود كمتر به آلرژي غذايي دچار ميشوند.
عواقب مورد انتظار:
آلرژي غذايي در شيرخواران معمولاً بعد از 4-2 سالگي برطرف ميشود.
بزرگسالاني كه به بعضي از غذاها (به خصوص شير، ماهي، صدف دريايي، يا آجيل) آلرژي دارند با احتمال بيشتري اين آلرژي را براي سالها حفظ مينمايند.
عوارض احتمالی:
- آنافيلاكسي (يك نوع آلرژي حاد و خطرناك كه حين آن تنفس دچار مشكل شده، ضربان قلب نير نامنظم شده، و فشارخون كاهش مييابد)
- واكنش شبيه كهير
- آسم برونشيال
- التهاب رودهها
- ضايعات شبيه اگزما
درمان:
اصول كلی
- حذف غذاهاي مورد شك از رژيم غذايي براي مدت دو هفته (يا تا زماني كه علايم آلرژي ناپديد شوند) و سپس اضافه نمودن غذاهاي مورد شك به صورت تك تك به رژيم غذايي. به اين ترتيب مشخص ميشود كه كدام غذاها در ايجاد آلرژي شما نقش دارند.
- آزمايش تزريق پوستي گاهي ممكن است غذاي مسؤول آلرژي را شناسايي كند، اما كم نيستند مواردي كه اين آزمايشها اشتباهاً غذاهايي كه شما واقعاً به آنها آلرژي نداريد را به عنوان مسؤول آلرژي غذايي معرفي كنند.
- بيماراني كه آلرژي غذايي شديدي به يك نوع غذا دارند بايد بسيار مراقبت باشند كه از خوردن آن غذا پرهيز كنند.
- هميشه يك كيت كه داراي سرنگ حاوي آدرنالين است را به همراه داشته باشيد تا اگر احياناً غذاي آلرژيزا تصادفاً خورده شد و واكنش حاد و فوري رخ داد، از اين سرنگ استفاده شود.
- يك دستبند يا گردن آويز مخصوص همراه داشته باشيد كه روي آن نوع آلرژي دقيقاً مشخص شده باشد.
داروها:
هيچ دارويي براي درمان آلرژي غذايي وجود ندارد، اما از بعضي از داروها ميتوان براي تخفيف يا رفع علايم استفاده نمود.
فعاليت:
هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد.
رژيم غذايی:
اجتناب از غذاي مسؤول آلرژي، يا مصرف آن به مقدار كم. برچسب غذاها را به دقت مطالعه كنيد.
در اين شرايط به پزشک خود مراجعه نماييد:
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان دچار علايم خفيف تا متوسط آلرژي غذايي هستيد.
اگر شاهد يك واكنش شديد پس از خوردن غذا در يكي از همراهانتان هستيد. در اين شرايط فوراً درخواست كمك اورژانس نماييد.
